Từ ngày 01/04/2027, Nhật Bản sẽ chính thức triển khai chương trình Ikusei (育成就労) để thay thế chương trình Thực tập sinh kỹ năng (技能実習). 

Bảng so sánh Ikusei và Thực tập sinh kỹ năng

1. Mục tiêu của chương trình

Thực tập sinh kỹ năng

Mục tiêu chính là chuyển giao kỹ năng, công nghệ và kinh nghiệm cho lao động đến từ các nước đang phát triển để áp dụng sau khi về nước.

Ikusei

Mục tiêu đã thay đổi rõ rệt:

• Đào tạo lao động nước ngoài trở thành nguồn nhân lực chất lượng.
• Giải quyết tình trạng thiếu lao động tại Nhật Bản.
• Tạo lộ trình nghề nghiệp lâu dài cho người lao động.

Điểm khác biệt lớn: Ikusei không chỉ "đào tạo" mà còn hướng tới việc giữ chân nhân lực.

2. Cơ hội làm việc lâu dài

Đây là thay đổi quan trọng nhất.

Thực tập sinh

Thông thường sau khi kết thúc chương trình, người lao động phải về nước hoặc làm thủ tục chuyển sang diện khác nếu đủ điều kiện.

Ikusei

Sau khoảng 3 năm, nếu đáp ứng yêu cầu về kỹ năng và tiếng Nhật, người lao động có thể chuyển sang:

• 特定技能1号 (Tokutei số 1)
• 特定技能2号 (Tokutei số 2 – với các ngành đủ điều kiện)

Điều này mở ra cơ hội làm việc và sinh sống lâu dài tại Nhật Bản.

3. Quy định về chuyển công ty

Trước đây

Thực tập sinh gần như không thể chuyển sang doanh nghiệp khác, trừ các trường hợp đặc biệt.

Từ năm 2027

Theo chương trình Ikusei, người lao động có thể chuyển doanh nghiệp nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật.

Điều này giúp:

• Bảo vệ quyền lợi người lao động.
• Hạn chế tình trạng bóc lột lao động.
• Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp.

4. Yêu cầu về tiếng Nhật

Thực tập sinh

Yêu cầu tiếng Nhật đầu vào tương đối thấp, nhiều ngành không yêu cầu chứng chỉ.

Ikusei

Tiếng Nhật trở thành một tiêu chí quan trọng:

• Có năng lực tiếng Nhật đầu vào theo yêu cầu của từng ngành.
• Tiếp tục học trong quá trình làm việc.
• Đạt trình độ tương đương A2 (ví dụ JLPT N4 hoặc tương đương) để chuyển sang Tokutei số 1.

5. Quyền lợi của người lao động

So với chương trình cũ, Ikusei tăng cường nhiều cơ chế bảo vệ như:

• Tăng cường thanh tra doanh nghiệp.
• Quy định rõ trách nhiệm của đơn vị tiếp nhận.
• Cải thiện điều kiện làm việc.
• Hỗ trợ tư vấn và giải quyết tranh chấp.

6. Lợi ích đối với doanh nghiệp Nhật

Chương trình Ikusei giúp doanh nghiệp:

• Có nguồn nhân lực ổn định hơn.
• Giảm tỷ lệ nghỉ việc.
• Đào tạo lao động theo nhu cầu thực tế.
• Dễ dàng xây dựng đội ngũ làm việc lâu dài.

Kết luận

Ikusei không chỉ là sự thay thế của chương trình Thực tập sinh kỹ năng mà còn là một bước cải cách lớn trong chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài của Nhật Bản.

Đối với người lao động, Ikusei mang lại nhiều cơ hội hơn về phát triển nghề nghiệp, quyền lợi và khả năng làm việc lâu dài tại Nhật. Đối với doanh nghiệp, đây là giải pháp để xây dựng nguồn nhân lực bền vững trong bối cảnh thiếu hụt lao động ngày càng gia tăng.

Tóm tắt ngắn gọn:

• ✅ Ikusei thay thế hoàn toàn Thực tập sinh từ 01/04/2027.
• ✅ Được phép chuyển công ty trong một số trường hợp.
• ✅ Có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng sang Tokutei.
• ✅ Yêu cầu tiếng Nhật cao hơn.
• ✅ Quyền lợi người lao động được bảo vệ tốt hơn.
• ✅ Phù hợp với nhu cầu nhân lực dài hạn của Nhật Bản.